Wideo

Powstanie styczniowe – „republika lokalnych dowódców”

Zapraszamy do obejrzenia kolejnego filmu z cyklu OHP – Odplamianie historii Polski. Prosimy o komentarze, „polubienie”, a także udostępnienie swoim znajomym na serwisach społecznościowych. Dziękujemy!

Odcinek 7. Powstanie styczniowe – „republika lokalnych dowódców”

Rozmawiają Magdalena Ziętek-Wielomska i Jan Engelgard

Główne tezy odcinka

Powstanie styczniowe jest jednym z najtragiczniejszych, jeśli nie najtragiczniejszym wydarzeniem w najnowszej historii Polski.
Komitet Centralny Narodowy (KCN) obozu czerwonych wydał zarządzenie, że powstanie wybuchnie w momencie branki. Nie wiedziano, kiedy to nastąpi; czerwoni konspiratorzy dostali polecenie, że właśnie w chwili rozpoczęcia branki mają uciec do lasu i rozpocząć walkę.

Władze rosyjskie początkowo były przeciwne brance, gdyż bały się gwałtownej reakcji społecznej. Na jej przeprowadzenie naciskał Wielopolski, który wierzył, że w ten sposób uda mu się zlikwidować konspirację.

Należy postawić pytanie, jak to jest możliwe, że powstanie, które było zupełnie nieprzygotowane od strony wojskowej, przetrwało kilkanaście miesięcy?

Walery Przyborowski, historyk i uczestnik powstania, sformułował hipotezę, że takiemu rozwojowi wypadków sprzyjało dowództwo rosyjskie, a przede wszystkim generał Edward Ramsay, dowódca wojsk rosyjskich stacjonujących w Królestwie Polskim, który w czasie wybuchu powstania styczniowego stał na czele warszawskiego okręgu wojennego. Zdaniem Przyborowskiego rosyjska kasta wojskowa była przerażona polityką Wielopolskiego i dążyła do przedłużenie powstania, aby w ten sposób osłabić pozycję Wielopolskiego i wielkiego księcia Konstantego. Ramsay miał wydać rozkaz skupienia się wojsk rosyjskich w wielkich miastach, przez co pozostała część terenów została ogołocona z wojsk rosyjskich. Nie ma namacalnych dowodów na potwierdzenie tej hipotezy, ale faktem jest, że taki rozwój wypadków sprzyjał orientacji kręgów dworskich w Petersburgu, niechętnej polityce ustępstw wobec Polski, jak również wyższej generalicji i biurokracji rosyjskiej, które były przeciwne polityce autonomizacji Polski.
Głównymi aktorami powstania byli tzw. biali i czerwoni. Czerwoni to żywioł rewolucyjny, liczący na pomoc rewolucjonistów z Rosji i Europy Zachodniej. Biali byli niechętni rewolucjonistom, ale także i Wielopolskiemu.

Czerwoni przejęli kontrolę nad ruchawką i latem 1963 byli już politycznie dość sprawni. Pierwotnie to Ludwik Mierosławski był kandydatem na dyktatora i wodza naczelnego powstania, ale ostatecznie zawiódł i wycofał się. Jego funkcję przejął Marina Langiewicz, co stanowiło próbę przejęcia kontroli nad powstaniem przez białych. Mierosławski reprezentował frakcję anty-szlachecką, rewolucyjno-demokratyczną, zastąpienie go przez Langiewicza oznaczało osłabienie rewolucyjnego charakteru powstania.
Czerwoni liczyli na rewolucję w Rosji i rewolucjonistów w Europie. Biali natomiast liczyli na interwencję mocarstw. Paweł Jasienica uważa, że czerwoni mieli bardziej realny plan. Biali postawili bowiem na Francję, ulegając prowokacji francuskiej, a konkretnie obiecankom Napoleona III, który miał powiedzieć Polakom by wytrwali w walce, a pomoc nadejdzie.

Od strony militarnej powstanie nie miało szans na zwycięstwo. Charakter powstania był okrutny, gdyż jeńców nie brano i to po obydwu stronach.

Polecana literatura:
Najważniejsze dzieła W. Przyborowskiego o powstaniu styczniowym: Ostatnie chwile Powstania Styczniowego, t. 1–4, Poznań 1887–1888; Historia dwóch lat 1861-1862, t. 1–5, Kraków 1892-1896; Dzieje 1863 roku, t. 1–5, Kraków 1897-1919; Wspomnienia ułana 1863 roku, t. 1–2, Poznań 1874 i 1878.
Paweł Jasienica, Dwie drogi, Warszawa 2009
Stanisław Zieliński, Bitwy i potyczki 1863-1864, Warszawa 2011
Maciej Grzeszczak, Ignacewo 1863, Warszawa 2015

Transmisja – II dzień – Jaka Polska w wieku Azji?

Witamy serdecznie w II dniu konferencji on-line Jaka Polska w wieku Azji?

Zapraszamy do śledzenia nas dzisiaj przez cały dzień. Program: http://naiwarszawa.pl/jaka-polska-w-wieku-azji-konferencja/ Jeśli podoba się Państwu konferencja i to co robimy, zachęcamy do „dorzucenia” się do kosztów https://zrzutka.pl/nai

17:42 Nasze spotkanie dobiega końca. Mamy nadzieję, że podczas konferencji pozyskaliście Państwo przydatne informacje do dalszych rozmyślań na tytułowy temat konferencji. Dziękujemy za udział! Dziękujemy za wsparcie – lajki, polecenia i za datki pieniężne! Do zobaczenia!!!

16:05 Opóźnienie nam wzrosło. Mamy nadzieję, że mimo to poziom satysfakcji z konferencji  nie spadł 😉 Ok. 16:45-17:00 ostatni punkt programu, czyli dyskusja dzisiejszych prelegentów


14:51 Wykład pana Łakomego rozpoczął się z kilkunastominutowym opóźnieniem. Przewidujemy, że wykład pana Koniecznego  też będzie miał podobny 10-15 minutowy poślizg.


14:19 Wykład pana Karonia się jednak przeciągnie. Prosimy o chwilę cierpliwości. Postaramy się skrócić maksymalnie przerwę techniczną.

13:15 Trwa wykład pana Krzysztofa Karonia. Już niedługo wystąpi zaś pan Mateusz Łakomy. Postaramy się rozpocząć punktualnie, czyli o 14:30. Bądźcie Państwo z nami!

 

12:10 Za niespełna godzinę na naszej „antenie”  Krzysztof Karoń

11:21 Już o 12:00 Magdalena Ziętek-Wielomska

10:35 Trwa wystąpienie Dra Macieja Henryka Górnego z NAI Poznań. Za chwilę wykład pana Stanisława Aleksandra Niewińskiego z Polskiego Centrum Informacji Strategicznych


10:05 Wystartowaliśmy prawie punktualnie 😉

Transmisja – I dzień – Jaka Polska w wieku Azji?

19:31 Dziękujemy, że byliście Państwo z nami! Zapraszamy na jutro!

17:31 Wygląda na to, że spotkanie z panem Drem Rafałem Brzeskim nadamy ok. 18:30

17:26 Po wystąpieniu pana Pitonia zrobimy krótką przerwę techniczną, a potem wznowimy nasze warsztaty pod nowym linkiem:

 

15:28 No i mamy poślizg,  który będzie ciężko „zgubić”. Warsztaty „Infocratia” zaczniemy też około 15 po.


14:31 Wykład pana inspektora Węgrzyna zacznie się też z 10-15 minutowym poślizgiem.

 

13:59 Wykład pana Plebaniaka zaczynamy o 14:10. Przepraszamy za drobny poślizg.


12:56 Dyskusja Panów Engelgarda, Brzeskiego  i Banysia rozpoczęła się z ok. 1/2-godzinnym opóźnieniem. Planujemy, że przerwa potrwa w związku z tym do ok. 14:15, ale prosimy jeszcze sprawdzać informację tu lub na Facebooku.

11:50 ZA CHWILĘ KOLEJNA TRANSMISJA ON-LINE

 

11:13 PROBLEMY TECHNICZNE

Niestety, usługa dublowania transmisji, którą wynajęliśmy w chmurze (to dla wtajemniczonych) nie wyrabia się i do Facebook Live nasz sygnał nie dochodzi. W związku z tym – do odwołania – prowadzimy transmisję tylko przez YouTube. Przepraszamy.

 

11:00 WYKŁAD TOMASZA BANYSIA


10:14 WITAMY SERDECZNIE!!! ZACZYNAMY PIERWSZĄ TRANSMISJĘ

Z około 7-minutowym poślizgiem zaczęliśmy naszą konferencję. Zapraszamy do oglądania na YouTube i na Facebooku.

Na tej stronie będziemy dodawać kolejne transmisje on-line. Dlatego raz na jakiś czas warto ją odświeżyć.