Wykłady Krzysztofa Karonia

Przedstawia najważniejsze tezy, które tu wygłosił: o współczesnej postaci marksizmu, wychowaniu krytycznym i osłabianiu etosu pracy. NAI Warszawa jako pierwsza udostępniła publicznie jego wykład o współczesnym wcieleniu marksizmu. Karoń sprowadza 150 lat rozwoju ideologii lewicowych do pozbawiania ludzi etosu i umiejętności pracy. Wychowanie krytyczne przedstawia jako aktywne niszczenie autorytetów, uniemożliwiające zdobycie wysokich kwalifikacji. Przykładem jest fabryka niemieckiej firmy pod Szczecinem, która musi uczyć pracowników podstawowych czynności. Usunięcie ideologii marksistowskiej z edukacji stawia jako warunek powodzenia wszystkich innych działań. Proponuje reedukację dorosłych pozbawionych umiejętności pracy, aby mogli wrócić na wakujące stanowiska. Dochody z tranzytu chińskich towarów proponuje przeznaczać na odbudowę przemysłu. Szansę Polski widzi w katolickiej koncepcji człowieka oraz w czystym koncie historycznym: w odróżnieniu od Niemiec, Francji i Włoch nie dopuściła się zbrodni o znaczeniu historycznym. Skok Chin tłumaczy tym, że Chińczycy zaczęli pracować, gdy Zachód przestał chcieć.

Punktem wyjścia jest osiemnastolatek, który otrzymuje prawo głosu, ale potrzebuje wiedzy pozwalającej rozpoznać konsekwencje politycznych obietnic. Karoń oddziela taką weryfikację od wyboru wartości. Przekonuje, że marksizm przegrał z etosem pracy budowanym przez katolicką naukę społeczną, dlatego zaczął ten etos niszczyć. W dyskusji rozmówczyni wskazuje prywatną własność jako podstawę niezależności; Karoń uznaje pojęcie własności środków produkcji za pozbawione sensu w kapitalizmie finansowym. Przykładem kelnerki i klienta odróżnia tworzenie dóbr potrzebnych innym od konsumpcji. Znajomość cybernetyki społecznej uważa za potrzebną do obrony przed manipulacją, choć dla społeczeństwa uważa ją za sprawę drugorzędną wobec stylów wychowania. Kończy deklaracją, że jest przeciwnikiem kapitalizmu, lecz nie zwolennikiem koncepcji lewicowych.

Porównuje lojalność niemieckich i konfucjańskich elit wobec państwa; obok chińskiego rozwoju wskazuje utrzymującą się nędzę i dewastację środowiska. Chińskie reformy zestawia z bankructwem gospodarczym Europy, zadłużeniem i przenoszeniem przemysłu. Za bezpośredni impuls do decyzji o deindustrializacji Zachodu uznaje powstanie Solidarności, bez udziału i świadomości samego ruchu. Przeciwstawia temu dziewiętnastowieczny awans robotnika, który dzięki wykształceniu i pracy wychodził z nędzy bez rewolucji; widzi w tym klęskę marksizmu. Odrzuca pomysł życia wyłącznie z tranzytu; dochody Polski z Jedwabnego Szlaku proponuje inwestować w przemysł. Przykład fabryki uczącej zatrudnionych podstawowych czynności prowadzi go do stanowczego warunku: bez usunięcia marksizmu z edukacji żadne inne działania się nie powiodą. W odpowiedzi o edukację domową podkreśla, że samo przeniesienie nauki do domu nie zastąpi przygotowania rodziców ani szkolnictwa zawodowego i wyższego.

Na pytanie Ziętek-Wielomskiej o rolę szkoły frankfurckiej Karoń odpowiada, że dominująca ideologia wywodzi się z marksizmu. Gdy prowadząca nazywa dotychczasową drogę Polski amerykańską, Karoń odpowiada, że to droga marksistowska. Samo pojęcie modernizacji odrzuca, a jako jedyną drogę wskazuje powrót do pracy na własne potrzeby bez okradania innych. Łakomy broni imigracji zarobkowej, Karoń proponuje przekwalifikowanie pracowników. Niewiński postuluje dla Polski powrót do państwowego planowania, z uwzględnieniem różnic kulturowych. Konieczny opisuje bariery współpracy z Chinami: różnicę skali firm, rotację zarządów i budowanie zaufania. Karoń pozostawia wybór formy przedsiębiorstwa pracującym, pod warunkiem stworzenia warunków uniemożliwiających życie na cudzy koszt i upowszechnienia etosu pracy. W ostatniej rundzie Łakomy uznaje dotychczasowy model rozwoju Polski za wyczerpany i postuluje strategię demograficzną, Konieczny zachęca do studiowania chińskich reform, a Karoń tłumaczy skok Chin podjęciem pracy, z której Zachód rezygnował.